Mỗi Lựa Chọn Là Một Hạt Giống | Tác giả: Trần Thùy Tâm
MỖI LỰA CHỌN LÀ MỘT HẠT GIỐNG
Tác giả: Trần Thùy Tâm
Vòng tuần hoàn của việc vun trồng gồm có gieo hạt, tưới nước và chăm bón, phát triển, thu hoạch và hưởng thụ hoa lợi. Quá trình ấy có thể diễn ra rất nhanh, nhưng cũng có thể kéo dài qua nhiều mùa, tùy thuộc vào loại hạt giống mà chúng ta chọn để gieo xuống. Có những hạt giống chỉ cần vài ngày đã nảy mầm, nhưng cũng có những hạt giống cần rất nhiều thời gian mới có thể đơm hoa kết trái. Thế nhưng, một hạt giống không chỉ sinh ra một cái cây, mà còn mở ra một con đường dẫn đến một thế giới hoàn toàn khác, hãy để câu chuyện cổ tích “Jack Và Cây Đậu Thần” sẽ đưa bạn bước vào thế giới của một hạt giống kỳ lạ. Jack chỉ gieo xuống đất một vài hạt đậu mà cậu có được sau một cuộc trao đổi tưởng như chẳng có gì đặc biệt. Nhưng chỉ sau một đêm, những hạt đậu ấy đã mọc thành một cây đậu khổng lồ, vươn cao đến tận những đám mây. Từ đó, Jack bước vào một thế giới mà trước đây cậu chưa từng biết đến, đó là một thế giới của những điều kỳ diệu, của vàng bạc, những báu vật và cả những lựa chọn đầy nguy hiểm. Liệu rằng chúng ta đang gieo những hạt giống nào trong cuộc đời mình, và khi chúng lớn lên như thế nào và chúng sẽ đưa chúng ta đến đâu?
1. Hạt giống là khởi đầu của một sự lựa chọn
Trong câu chuyện “Jack và Cây đậu thần”, Jack đang sở hữu một con bò, là tài sản có giá trị đối với một gia đình nghèo. Thế nhưng, trên đường mang con bò đi bán, Jack gặp một người lạ và được đề nghị đổi con bò lấy một vài hạt đậu. Thay vì lựa chọn một thứ có giá trị rõ ràng và chắc chắn, Jack lại chấp nhận trao đi điều mình đang có để nhận lấy những hạt đậu nhỏ bé mà cậu chưa thể biết sẽ mang lại điều gì. Có lẽ điều hấp dẫn Jack không nằm ở giá trị của những hạt đậu trong hiện tại, mà ở điều chúng có thể trở thành gì đó trong tương lai. Một hạt giống vốn không phải là thành quả, nó chỉ là khởi đầu của một quá trình mà kết quả vẫn còn nằm ngoài tầm mắt.
Lựa chọn của Jack làm ta liên tưởng đến một nguyên tắc rất thật trong đời sống đó là mỗi lựa chọn đều giống như một hạt giống được gieo xuống đất. Khi lựa chọn, chúng ta thường chỉ nhìn thấy điều mình đang có và điều mình sẽ nhận được trước mắt, nhưng ít khi nhìn thấy những gì lựa chọn ấy có thể sinh ra về sau. Kinh Thánh nhắc nhở chúng ta: “Chớ hề dối mình; Đức Chúa Trời không chịu khinh-dể đâu; vì ai gieo giống chi, lại gặt giống ấy. Kẻ gieo cho xác-thịt, sẽ bởi xác-thịt mà gặt sự hư-nát; song kẻ gieo cho Thánh-Linh, sẽ bởi Thánh-Linh mà gặt sự sống đời đời. Chớ mệt-nhọc về sự làm lành, vì nếu chúng ta không trễ-nải, thì đến kỳ, chúng ta sẽ gặt.” (Ga-la-ti 6:7-9 Bản truyền thống)
Jack chỉ mất một khoảnh khắc để quyết định đổi con bò lấy những hạt đậu, nhưng quyết định ấy đã mở ra một chuỗi sự kiện làm thay đổi hoàn toàn cuộc đời cậu. Hạt giống nhỏ bé mà Jack cầm trong tay chính là hình ảnh nhắc chúng ta rằng một lựa chọn có thể rất nhỏ ở thời điểm gieo, nhưng những gì nó sinh ra về sau có thể lớn hơn rất nhiều so với điều chúng ta tưởng.
Vì vậy, trước khi gieo bất cứ “hạt giống” nào vào cuộc đời mình như một suy nghĩ, một lời nói, một thói quen hay một quyết định, chúng ta cần tự hỏi “Nếu một ngày hạt giống này lớn lên và sinh hoa trái, tôi có thật sự muốn nhận lấy mùa gặt của nó không?”
2. Từ nhu cầu cơ bản đến lòng tham
Sau khi Jack mang hạt giống về, mẹ cậu rất tức giận về quyết định này nên đã thẳng tay ném tất cả ra ngoài cửa sổ. Sau một đêm gieo hạt, cây đậu thần cao lớn vươn lên trọc trời, Jack liền leo lên cây đậu thần và bước vào thế giới trên những đám mây khám phá, điều đầu tiên Jack tìm kiếm không phải là vàng bạc hay những báu vật quý giá. Cậu tìm thức ăn và ăn bánh cho đến khi no nê. Nếu đặt mình trong hoàn cảnh là một cậu bé xuất thân từ một gia đình nghèo khó, cái đói trước hết là một nhu cầu sinh tồn thì đây chính là tầng nhu cầu sinh lý cơ bản nhất của con người: ăn uống, nghỉ ngơi và duy trì sự sống. Vì vậy, việc Jack tìm thức ăn là một nhu cầu rất con người.
Nhưng câu chuyện không dừng lại ở đó. Sau khi ăn no, cậu bắt đầu tiếp tục hành trình khám phá lâu đài của người khổng lồ trên các tầng mây, cậu đã quyết tâm lấy cắp vàng của gã khổng lồ đó. Nếu như nhu cầu đầu tiên là để thỏa mãn cái đói, thì vàng có thể được nhìn như một nhu cầu về sự an toàn và ổn định. Một gia đình nghèo khi có được vàng sẽ không còn phải đối diện với sự thiếu thốn như trước.
Sau phi vụ ăn cắp vàng thành công, Jack leo lên cây đậu lần thứ hai và lần này cậu nhìn thấy một con gà có khả năng đẻ ra những quả trứng bằng vàng. Lúc này, cậu không chỉ muốn có vàng, mà cậu còn muốn sở hữu thứ có thể liên tục tạo ra vàng. Một điều đáng suy nghĩ bắt đầu xuất hiện: nhu cầu đã được đáp ứng, nhưng mong muốn vẫn tiếp tục tăng lên. Jack đi từ thứ “tôi cần” đến “tôi muốn” rồi từ “tôi muốn” đến “tôi muốn nhiều hơn nữa”. Có lẽ, đây chính là ranh giới rất mong manh giữa nhu cầu và lòng tham. Nhu cầu có một điểm dừng: khi đói ta cần thức ăn, khi khát ta cần nước, khi thiếu thốn ta cần sự an toàn. Nhưng lòng tham thì không dễ có điểm dừng. Nó luôn đặt ra một câu hỏi mới: “Còn gì nữa?”
Đây cũng là điều Kinh Thánh cảnh báo chúng ta khi Chúa Giê-xu phán: “Hãy giữ cẩn-thận chớ hà-tiện gì hết; vì sự sống của người ta không phải cốt tại của-cải mình dư-dật đâu. (Lu-ca 12:15 Bản truyền thống).
Vấn đề không nằm ở việc Jack muốn thoát khỏi nghèo đói hay mong có một cuộc sống tốt đẹp hơn. Vấn đề bắt đầu khi những gì cậu có không còn là phương tiện để sống, mà trở thành điều cậu phải tiếp tục sở hữu bằng mọi giá. Cái bụng của Jack đã no, nhưng tấm lòng cậu vẫn chưa thấy đủ.
Vậy thì ngoài việc thỏa mãn nhu cầu cơ bản đến thỏa mãn vật chất hiện kim bên ngoài thì con người sẽ hướng mình vào những thứ có giá trị và cốt lõi bên trong đó là nhu cầu về mặt tinh thần, lần thứ ba Jack leo lên cây và nhìn thấy cây đàn hạc của gã khổng lồ. Jack đã muốn lấy nó bằng mọi giá, nhưng cây đàn hạc lại phát ra tiếng và cũng chính vì điều đó đã tố cáo với gã khổng lồ rằng có ai đó đang đột nhập vào nơi ở của hắn. Vì quá bối rối và sợ hãi, Jack lao xuống cây đậu thật nhanh, hình ảnh tên trộm cắp nhỏ bé đang bị truy đuổi bởi một tên chủ nhân khổng lồ một cách kịch tính, Jack liền cầm dao chặt lấy cây đậu và làm cho tên khổng lồ đó ngã nhào từ trời xuống và chết ngay lập tức. Điều này có thể thấy đó chính là bản năng sinh tồn còn lại trong chính cậu đấu tranh chống lại cái chết ngay trước mắt. Jack biết mình đang bị truy đuổi bởi một kẻ mạnh hơn mình rất nhiều. Lúc này, tâm lý “muốn có thêm” trước đó biến mất. Cậu không còn nghĩ đến vàng, trứng vàng hay đàn hạc nữa. Cậu chỉ còn một điều: “Mình phải sống.” Tất cả cũng hư mất chỉ vì lòng tham của một cậu bé.
3. Các tầng nghĩa qua biểu tượng “Hạt giống”
Có những hạt giống tốt sẽ sinh ra trái tốt nhưng cũng có những hạt giống xấu sẽ sinh ra những trái xấu. Nhân lúc khi còn là hạt giống chúng ta cần phân biệt và quan sát để thấy được tầm nhìn của những gì mình gieo sau này sẽ sinh ra điều gì. Như trong câu gốc có nói “Chớ tự dối mình”, việc một người gieo hạt giống có vấn đề bên trong nhưng nghĩ là hạt tốt, thực chất phản ánh sự thiếu nhận thức hoặc tự dối lòng, chứ không làm thay đổi bản chất của hạt giống. Trong đời sống thuộc linh, “hạt giống” đại diện cho động cơ, suy nghĩ và hành động thực sự. Một hành động xuất phát từ sự thiếu hiểu biết, sự bồng bột hay ảo tưởng, dù bề ngoài có vẻ tốt nhưng vẫn mang bản chất là một hạt giống lệch chuẩn. Kinh Thánh nhấn mạnh vào sự tỉnh thức và trách nhiệm của người gieo, không thể gieo sự thiếu hiểu biết hay sự bất cẩn mà lại đòi hỏi thu hoạch sự khôn ngoan và quả ngọt. Kết quả “trái đắng” nhận về chính là phản ánh chính xác bản chất thật của hạt giống mà người gieo đã nắm trong tay.
● Hạt giống xấu sẽ như “hạt đậu thần” trong truyện, bản chất của nó không phải là hạt giống gieo sự tử tế hay lao động chân chính. Nó là biểu tượng đặc trưng cho sự cám dỗ cơ hội làm giàu nhanh chóng mà không qua công sức gieo trồng thực sự.
● Hạt giống tốt không xuất phát từ mong muốn như kiểu “trúng số”, đi đường tắt hay lòng tham lợi ích bất chính. Nó xuất phát từ sự trung thực, tinh thần trách nhiệm và lòng yêu thương. Nếu hạt giống được bao bọc bởi sự dối dối, nông nổi hay vụ lợi ích kỷ, bản chất nó đã là hạt giống xấu dù bề ngoài có vẻ hứa hẹn.
● Một hạt giống tốt luôn chứa đựng quy luật phát triển lành mạnh: lao động sinh ra thành quả, sự tử tế sinh ra sự tin cậy, sự tha thứ sinh ra hòa giải. Ngược lại, những hành vi mang tính liều lĩnh, chiếm đoạt hay vi phạm đạo đức dù mang lại lợi ích ngắn hạn thì vẫn chỉ là những “hạt đậu thần” đưa con người lên mây để rồi đối mặt với “gã khổng lồ” trừng phạt.
Lời Kết:
Chúng ta không phải lúc nào cũng lựa chọn được hoàn cảnh mình đang sống, nhưng chúng ta vẫn phải chịu trách nhiệm về những gì mình gieo vào chính hoàn cảnh ấy. Một hạt giống được gieo xuống có thể nhỏ bé đến mức chúng ta gần như quên mất nó, nhưng điều đó không có nghĩa nó không còn sống. Đến mùa gặt, điều chúng ta từng gieo có thể trở lại trước mặt mình dưới một hình dạng mà chúng ta không còn nhận ra.
